BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Nilüfer KESKİN DİLBAY, Zafer ERDEN
OFİS ÇALIŞANLARINDA BİLGİSAYARDA YAZI YAZMA PERFORMANSINA ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ; ÇALIŞMA POSTÜRÜ, BOYUN AĞRISI VE KAS AKTİVASYONU
 
Amaç: Ofis çalışanlarında aşırı yüklenmeye bağlı iş-ilişkili kas iskelet sistemi bozuklukları (KİSB) yaygın olarak görülmektedir. Çalışma performansında görülen düşüş, performansı korumak için çalışanları aşırı yüklenmeye maruz bırakabilmektedir. İş performansına etki eden faktörlerin belirlenmesinin KİSB’yi önlemede katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı bilgisayarda yazı yazma performansı ile demografik özellikler, postür, ağrı ve kas aktivasyonunun her birinin diğer faktörlerin etkisinden bağımsız/kendine özgü ilişkisini incelemektir. Yöntem ve Gereçler: Çalışmaya boyun ağrısı bulunan 21 ofis çalışanı (Ort. yaş: 36,57±11,90 yıl) dahil edildi. Demografik veriler (yaş, beden kütle indeksi, iş deneyimi-yıl, günlük çalışma süresi-saat), boyun özür düzeyi (Neck Disability Index- NDI), çalışma postürü (Rapid Upper Limb Assessment- RULA), baş postürü, üst trapez kasının (UT) 10 dakikalık klavyede yazma görevi sırasında kas aktivasyonu ve maksimum istemli izometrik kasılma değerleri yüzeyel elektromiyografi kullanılarak kaydedildi. Performans yazılan kelime sayısı olarak belirlendi. Performansın yordayıcı değişkenlerle ilişkilerini incelemek için hiyerarşik regresyon analizi kullanıldı. Bulgular: Yazma performansının, yaş, iş deneyimi ve çalışma postürü ile negatif, çalışma süresi ile pozitif yönde anlamlı ilişkisi olduğu bulundu (p<0,05). RULA kategorilerine göre, çalışma postürü kötüleştikçe performansın düştüğü belirlendi. Hiyerarşik regresyon modelinde yordayıcı değişkenler toplam varyansın %78’ini açıkladı. Demografik bulgulardan oluşan 1. basamakta modele yalnızca yaşın anlamlı katkısı oldu (Beta=-,487, p=,032). Demografik değişkenler kontrol edildiğinde 2. basamakta RULA (Beta=-,509, p=,011) ve 4. basamakta UT kas aktivasyonu (Beta=-,634, p=,016) açıklanan varyansa anlamlı katkı sağladı. Üçüncü basamakta NDI ve 2. Basamakta baş postürünün anlamlı bir ilişkisi olmadığı gözlendi (p>0.05). Sonuç: Uygun olmayan çalışma postürü ve UT kas aktivasyon değişikliğinin yaşın ilerlemesi ile birlikte performanstaki düşüşün önemli bir kısmını açıkladığı görüldü. İş sağlığı alanında çalışan profesyonellerin KİSB ve çalışma performansına yönelik önleyici yaklaşımların belirlenmesinde bu faktörleri göz önünde bulundurmalarının yararlı olacağı düşünüldü. Ağrının performans üzerine etkisini yorumlamak için de farklı seviyelerdeki boyun ağrısının ilişkileri incelenmelidir.

Anahtar Kelimeler: Görev Performansı, Postür, Boyun Ağrısı, Elektromiyografi, İş Sağlığı



 


Keywords: