BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Orkun DALYAN, Mehmet PİŞKİN
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNDE TEHLİKE ALGILARININ İNCELENMESİ
 
Çalışma yaşamında iş kazaları, Dünya’da olduğu kadar Türkiye içinde çözülmesi gereken en önemli sorunlardan biridir. İş kazalarının nedenleri hakkında yapılan birçok araştırma, %80-90 oranında çalışanların bireysel hatalarından kaynaklanan ve “güvensiz davranışlar” olarak adlandırılan durumlar olduğu belirtmektedir. Bahsi geçen bireysel hataların düzeltilmesi ve dolayısıyla iş kazalarının azaltılması için çalışanların eğitimi üzerinde durulması gereken önemli bir konudur. İş güvenliği eğitimlerinin temel amacı, çalışanlarda iş sağlığı ve güvenliğine yönelik davranış değişikliği sağlamaktır. Eğitimlerde aktarılan bilgilerin öneminin kavranması ve davranışa dönüşmesi eğitimin kalıcılığa ulaştığının göstergesidir. Bu çalışmada, iş güvenliği eğitimlerinin veriminin arttırılması amacıyla aynı sayıda ve benzer nitelikte 50’şer kişiden oluşan 3 çalışma grubuna farklı yapıdaki eğitimler uygulanmıştır. İlk gruba ofis ortamında işe özel eğitim, ikinci gruba çalışma ortamında işe özel işbaşı eğitimi, son gruba hem ofis ortamında işe özel eğitim hem de çalışma ortamında işe özel işbaşı eğitimi olarak organize edilen karma eğitim verilmiştir. Eğitimler sonrasında personellere çoktan seçmeli sınav yerine içeriğinde işe özgü tehlikeleri barındıran infografik çizim anketler uygulanarak personellerin tehlike algılarının farklı yapıdaki eğitimlere göre değişimi tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen anket veriler Sosyal Bilimler için İstatistik Programı (SPSS) 22.0 ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, seçili gruplara verilen işe özel eğitim ve işe özel toolbox eğitimlerinin tehlike algısı değişiminde tek başına etkili olmadığı, karma eğitimin çalışanların tehlike algısı değişiminde daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İnfografik çizim anketi ile yapılan sınavın çoktan seçmeli sınav yaklaşımına göre daha tarafsız sonuçlara ulaştırdığı gözlenmiştir. Böylece, görsel materyaller üzerinden olası tehlikelerin tespiti yaklaşımı ile iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin uygulanmasında ve değerlendirilmesinde farkındalık oluşturması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler: İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, iş kazaları, tehlike algısı



 


Keywords: